Kompetencje

International Coach Federation opracowało jedenaście podstawowych kompetencji coachingowych. Mają one na celu wprowadzenie większej przejrzystości w rozumieniu umiejętności potrzebnych w zawodzie coacha. Kompetencje te oraz definicja coachingu ICF stały się podstawą do oceny wiedzy w teście Coach Knowledge Assessment (CKA). Kluczowe kompetencje,  Core Competencies (CC), zostały podzielone na cztery grupy. Żadna z grup i kompetencji nie jest priorytetowa. Wszystkie są niezbędne w wachlarzu umiejętności profesjonalnego coacha.

A. Ustalanie zasad współpracy

 

1. Zgodność z wytycznymi Kodeksu Etycznego i profesjonalnymi standardami zawodu coacha — zrozumienie zasad etycznych i standardów coachingu oraz umiejętność zastosowania ich we wszystkich sytuacjach coachingowych.

Coach:

a) rozumie i potwierdza swoją postawą i zachowaniem zapisy Kodeksu Etycznego ICF (patrz część III Kodeksu Etycznego)
b) rozumie i stosuje się do wszystkich wytycznych Kodeksu Etycznego ICF 
c) jasno komunikuje różnicę pomiędzy coachingiem, konsultingiem, psychoterapią oraz innymi formami wsparcia
d) rozpoznaje, kiedy klient wymaga pomocy innego specjalisty i w razie konieczności kieruje tam klienta

2. Uzgodnienie kontraktu coachingowego — umiejętność zrozumienia potrzeb danej interakcji coachingowej oraz doprowadzenia do zawarcia z klientem umowy w zakresie przebiegu procesu coachingowego oraz zasad współpracy klienta i coacha.

Coach:

a) rozumie i w skuteczny sposób omawia z klientem reguły i konkretne parametry relacji coachingowej (m. in. kwestie organizacyjne, opłaty, terminy, włączenie dodatkowych osób, jeżeli zajdzie taka potrzeba)
b) osiąga porozumienie na temat tego, co jest, a co nie jest odpowiednie w relacji coachingowej, co jest, a co nie jest przedmiotem oferty oraz jaki jest podział odpowiedzialności pomiędzy coachem i klientem
c) rozstrzyga czy stosowane przez niego metody coachingu będą skuteczne biorąc pod uwagę potrzeby potencjalnego klienta

B. Współtworzenie relacji

 

3. Budowanie zaufania i poczucia bezpieczeństwa klienta — umiejętność stworzenia bezpiecznego, wspierającego środowiska, dzięki któremu rozwija się wzajemny szacunek i zaufanie pomiędzy klientem i coachem.

Coach:

a) okazuje autentyczną troskę o dobro i przyszłość klienta
b) nieprzerwanie prezentuje spójność, szczerość i uczciwość
c) wprowadza jasne zasady i dotrzymuje obietnic
d) okazuje szacunek wobec poglądów klienta, jego stylu uczenia się i sposobu bycia
e) na bieżąco wspiera oraz inspiruje klienta do nowych zachowań i działań, również tych związanych z podejmowaniem ryzyka i strachem przed porażką
f) pyta klienta o pozwolenie na dotykanie nowych, delikatnych tematów podczas coachingu

4. Obecność coachingowa — zdolność bycia w pełni obecnym oraz tworzenia spontanicznej relacji z klientem, stosowanie stylu, który prezentuje pewność, elastyczność i otwartość.

Coach:

a) jest obecny i w elastyczny sposób dopasowuje się podczas procesu coachingowego, „tańczy z klientem”
b) korzysta z własnej intuicji i ufa wewnętrznej mądrości – podąża za nimi
c) jest otwarty na to, że nie zna odpowiedzi i podejmuje ryzyko
d) dostrzega wiele sposobów pracy z klientem i na bieżąco wybiera najskuteczniejszy
e) wykorzystuje poczucie humoru, aby stworzyć odpowiedni nastrój i energię
f) w sposób pewny zmienia punkt widzenia i eksperymentuje z nowymi możliwościami w swoim sposobie działania
g) prezentuje pewność siebie podczas pracy z silnymi emocjami, potrafi zarządzać sobą tak, aby nie dać się przytłoczyć lub uwikłać w emocje klienta

C. Efektywne komunikowanie

 

5. Aktywne słuchanie — umiejętność całkowitego skupienia się na tym co mówi, a czego nie mówi klient, aby zrozumieć znaczenie jego słów w kontekście pragnień oraz aby wesprzeć w wyrażeniu tego, co ma na myśli.

Coach:

a) kieruje się klientem i celami klienta, nie narzuca klientowi celów, które uważa za słuszne
b) wsłuchuje się w obawy, cele, wartości i przekonania klienta pod kątem tego co jest, a co nie jest możliwe
c) rozpoznaje różnice w słowach, tonie głosu i języku ciała
d) podsumowuje, parafrazuje, powtarza i odzwierciedla wypowiedzi klienta, aby zapewnić jasność i pełne zrozumienie
e) zachęca, akceptuje, pogłębia i wzmacnia wyrażane przez klienta uczucia, spostrzeżenia, obawy, przekonania, sugestie, itp.
f) włącza do pracy coachingowej pomysły i sugestie klienta
g) rozumie i wyławia istotę tego, co klient komunikuje oraz pomaga klientowi dotrzeć do sedna zamiast wdawać się w długie szczegółowe opowieści klienta
h) pozwala klientowi na „otrząśnięcie się” lub wyrzucenie z siebie sytuacji bez oceniania lub przywiązania się po to, aby móc przejść do następnych kroków

6. Mocne pytania — umiejętność zadawania pytań, które ujawniają informacje potrzebne do uzyskania maksymalnego efektu dla klienta i relacji coachingowej.

Coach:

a) zadaje pytania, które odzwierciedlają aktywne słuchanie oraz rozumienie punktu widzenia klienta
b) zadaje pytania, które pobudzają odkrywanie, głębsze zrozumienie, zobowiązanie lub działanie (np. takie, które kwestionują założenia klienta)
c) zadaje pytania otwarte, które prowadzą do większej przejrzystości, odkrywania nowych możliwości lub wniosków
d) zadaje pytania, które przybliżają klienta do jego pragnień, zamiast pytań, które prowadzą do uzasadnienia lub spojrzenia wstecz

7. Bezpośrednia komunikacja — umiejętność skutecznego komunikowania się podczas sesji coachingowej oraz używania języka, który ma najbardziej pozytywny wpływ na klienta.

Coach:

a) w sposób jasny, zrozumiały i bezpośredni udziela informacji zwrotnej
b) przeformułowuje i wzmacnia komunikaty, aby pomóc klientowi spojrzeć z innej perspektywy i zrozumieć, czego chce lub czego nie jest pewien
c) jasno komunikuje cele coachingu, plan sesji coachingowej, cele stosowanych technik lub ćwiczeń
d) używa właściwego języka, który wyraża szacunek dla klienta (np. bez zabarwień związanych z płcią, rasą, a także bez żargonu i języka technicznego)
e) używa metafor i analogii, aby zilustrować punkt widzenia lub naszkicować słowny obraz

D. Wspieranie procesu uczenia i osiągania rezultatów

 

8. Budowanie świadomości — umiejętność integracji i właściwej oceny wielu źródeł informacji oraz przedstawiania interpretacji, które pomagają klientowi poszerzać świadomość, a tym samym osiągnąć uzgodnione rezultaty.

Coach:

a) wykracza poza to, co powiedział klient wyławiając jego obawy i nie utyka w opowieściach klienta
b) wywołuje ciekawość do głębszego zrozumienia, większej świadomości i jasności
c) identyfikuje ukryte obawy klienta oraz typowe i utrwalone sposoby postrzegania siebie i świata, a także różnice pomiędzy faktami i interpretacjami, jak również rozbieżności pomiędzy myślami, uczuciami i działaniami
d) pomaga klientowi w odkrywaniu nowych sposobów myślenia, przekonań, sposobów postrzegania, emocji, nastrojów, itp. które wzmacniają jego zdolność do podejmowania działań oraz osiągania tego, co dla niego jest najważniejsze
e) pokazuje klientowi szerszą perspektywę oraz inspiruje do zobowiązania się do patrzenia z innego punktu widzenia i znajdowania nowych sposobów działania
f) pomaga klientowi dostrzegać różne, powiązane ze sobą czynniki, które wpływają na niego i jego zachowania (np. na myśli, emocje, ciało, czy otoczenie)
g) wyraża spostrzeżenia w sposób, który jest dla klientów użyteczny i wartościowy
h) identyfikuje główne mocne strony versus główne obszary do uczenia się i rozwoju, a także najważniejsze obszary do zaadresowania podczas coachingu
i) prosi klienta o rozróżnienie pomiędzy sprawami błahymi a ważnymi, pomiędzy sytuacyjnymi a powtarzającymi się zachowaniami, kiedy zauważa rozdźwięk pomiędzy tym, co klient mówi, a tym, co robi

9. Tworzenie działań — umiejętność tworzenia z klientem okazji do ciągłego uczenia się, podczas coachingu oraz w sytuacjach życiowych lub zawodowych, a także do podejmowania nowych działań, które w najbardziej efektywny sposób doprowadzą do uzgodnionych rezultatów coachingu.

Coach:

a) pobudza do kreatywności oraz asystuje klientowi w procesie określania działań, które umożliwią klientowi zaprezentowanie, ćwiczenie oraz pogłębianie nowej wiedzy
b) pomaga klientowi skupić się i systematycznie poznawać konkretne obawy i możliwości, które są kluczowe do osiągnięcia uzgodnionych celów coachingu
c) zachęca klienta do poszukiwania alternatywnych pomysłów i rozwiązań, wartościowania alternatyw oraz uwzględniania ich przy podejmowaniu decyzji
d) promuje aktywne eksperymentowanie oraz odkrywanie siebie, podczas gdy klient od razu stosuje w życiu prywatnym i zawodowym to, co było omawiane i co odkrył podczas sesji
e) świętuje sukcesy klienta oraz możliwości jego rozwoju w przyszłości
f) kwestionuje założenia i przekonania klienta, aby sprowokować nowe pomysły i odkrywać nowe sposoby działania
g) wyławia oraz wspiera punkty widzenia, które są spójne z celami klienta oraz zachęca, bez przywiązywania się do nich, do ich rozważenia
h) pomaga klientowi wdrażać pomysły „od zaraz” podczas sesji coachingowych, zapewniając natychmiastowe wsparcie
i) zachęca do wyjścia poza znany obszar i podejmowania wyzwań, ale również do komfortowego tempa uczenia się

10. Planowanie i wytyczanie celów — umiejętność tworzenia i utrzymywania razem z klientem efektywnego planu coachingu.

Coach:

a) konsoliduje zebrane informacje i tworzy z klientem plan coachingu oraz cele rozwojowe, które odnoszą się do obaw i głównych obszarów do nauki i rozwoju
b) tworzy plan, którego rezultaty są osiągalne, mierzalne, konkretne i mają określone daty docelowe
c) dostosowuje plan do przebiegu procesu coachingowego oraz zmieniającej się sytuacji
d) pomaga klientowi zidentyfikować oraz dotrzeć do różnych materiałów wspierających uczenie się (np. do książek lub innych specjalistów)
e) identyfikuje pierwsze sukcesy, które są ważne dla klienta

11. Zarządzanie postępami i odpowiedzialnością — umiejętność utrzymania uwagi na tym, co jest ważne dla klienta przy jednoczesnym pozostawieniu klientowi odpowiedzialności za podejmowanie działań

Coach:

a) jasno wymaga od klienta działań, które przybliżą klienta w kierunku ustalonych celów
b) demonstruje podążanie poprzez zadawanie pytań związanych z działaniami, do których wykonania klient zobowiązał się podczas poprzedniej lub poprzednich sesji
c) docenia klienta za to, co zrobił, czego nie zrobił, czego się nauczył i co sobie uświadomił od czasu poprzedniej lub poprzednich sesji
d) w sposób efektywny przygotowuje, organizuje i przegląda wraz z klientem informacje uzyskane podczas sesji
e) dba o „utrzymanie kursu” przez klienta pomiędzy sesjami poprzez koncentrowanie uwagi klienta na planie coachingu i rezultatach, uzgodnionych działaniach oraz tematach na przyszłe sesje
f) koncentruje się na planie coachingu, a jednocześnie jest otwarty na dostosowanie zachowań i działań do przebiegu procesu coachingowego i zmianę kierunku podczas sesji
g) potrafi poruszać się w przód i w tył w szerszym kontekście pomiędzy tym, dokąd klient zmierza, stworzeniem kontekstu do tego, co jest omawiane podczas sesji oraz tym, czego klient pragnie
h) wspiera samodyscyplinę klienta oraz czyni klienta odpowiedzialnym, za to, co klient mówi, ze zrobi, za rezultaty zamierzonych działań oraz za konkretne plany powiązane z wyznaczonymi ramami czasowymi
i) rozwija zdolność klienta do podejmowania decyzji, adresowania głównych obaw oraz rozwijania samego siebie (informacja zwrotna, określanie priorytetów, ustalanie tempa uczenia się, refleksja oraz uczenie się poprzez doświadczenia)
j) w sposób pozytywny konfrontuje klienta z faktem niewywiązywania się z podjętych zobowiązań